Bila anda tawarkan gaji RM3,000 kepada calon baru, dalam kepala anda kos syarikat pun RM3,000. Hakikatnya bukan. Setiap kali payroll jalan, ada beberapa lagi caruman yang keluar dari akaun syarikat sebelum pekerja itu terima sesen pun gaji dia. Ramai bos SME baru perasan benda ni bila cash flow bulan ketiga tiba tiba sesak, atau bila akauntan hantar bil caruman tertunggak.
Artikel ini pecahkan satu per satu apa yang majikan Malaysia kena bayar di atas gaji pokok, siapa yang tanggung apa, dan berapa peratus sebenarnya kos tambahan tu. Ada contoh pengiraan penuh untuk tiga orang staf supaya anda boleh terus bandingkan dengan payroll anda sendiri. Ini rujukan pendidikan, bukan nasihat undang undang formal, jadi untuk kadar terkini sentiasa semak sumber rasmi KWSP, PERKESO, LHDN dan JTKSM.
Kenapa gaji pokok bukan kos sebenar
Kos pekerja terbahagi kepada tiga lapisan. Lapisan pertama gaji pokok dan elaun tetap. Lapisan kedua caruman berkanun yang majikan wajib bayar di atas gaji itu, iaitu EPF, SOCSO dan EIS. Lapisan ketiga kos yang bergantung saiz syarikat atau polisi anda sendiri, contohnya levi HRD Corp, insurans kesihatan, dan overtime.
Yang selalu buat bos tersalah kira ialah lapisan kedua. Caruman ini bukan pilihan dan bukan boleh tolak dari gaji pekerja. Ia keluar dari poket syarikat, di atas gaji. Sebab itu bila anda buat bajet hiring, angka yang patut anda guna bukan gaji, tapi gaji campur lebih kurang 14% hingga 15%.
EPF atau KWSP: bahagian paling besar
EPF adalah komponen terbesar dalam caruman majikan. Kadar asasnya mudah:
| Julat gaji bulanan | Caruman pekerja | Caruman majikan |
|---|---|---|
| RM5,000 dan ke bawah | 11% | 13% |
| Melebihi RM5,000 | 11% | 12% |
Perhatikan satu perkara yang selalu terlepas pandang. Bila gaji naik melepasi RM5,000, kadar majikan turun dari 13% ke 12%, tetapi jumlah ringgit tetap naik sebab asas gaji lebih besar. Jadi jangan anggap naik gaji ke RM5,100 jimatkan duit syarikat.
Perkara yang perlu diambil kira
- Pekerja berumur 60 tahun ke atas ada kadar berbeza. Semak jadual KWSP semasa sebelum set dalam sistem payroll.
- KWSP guna jadual caruman rasmi, jadi angka sebenar boleh bulat sedikit berbeza dari kiraan peratus mentah. Sistem payroll yang betul patut ikut jadual, bukan formula kasar.
- Bonus, komisen dan elaun tertentu juga tertakluk caruman. Elaun perjalanan berdasarkan tuntutan sebenar biasanya tidak. Kalau ragu, tanya KWSP atau akauntan anda.
SOCSO atau PERKESO: kecil tapi ada siling
SOCSO lindungi pekerja untuk kemalangan pekerjaan dan hilang upaya. Untuk pekerja bawah 60 tahun, syarikat masuk Kategori Pertama, iaitu majikan bayar lebih kurang 1.75% dan pekerja 0.5%.
Kunci di sini ialah siling gaji RM6,000. Untuk gaji melebihi RM6,000, caruman dikira atas RM6,000 sahaja. Jadi kos SOCSO majikan ada had maksimum sekitar RM105 sebulan seorang. Ini bermakna staf senior yang gaji RM12,000 tidak menambah kos SOCSO berbanding staf gaji RM6,000.
EIS atau SIP: paling kecil, paling senang terlupa
EIS ialah Sistem Insurans Pekerjaan, untuk pekerja yang hilang kerja. Kadarnya 0.2% majikan dan 0.2% pekerja, juga dengan siling gaji RM6,000. Maksimum kos majikan sekitar RM12 sebulan seorang.
Jumlahnya kecil, tetapi ia wajib. Yang buat mahal bukan caruman itu sendiri, tapi penalti dan tunggakan bila SME terlepas daftar pekerja baru dalam tempoh yang ditetapkan.
PCB atau MTD: ini bukan kos anda, tapi tanggungjawab anda
Ini bahagian yang paling kerap disalah faham. PCB, atau Potongan Cukai Berjadual, bukan kos majikan. Ia cukai pendapatan pekerja yang anda potong dari gaji dia dan hantar kepada LHDN bagi pihak dia.
Jadi PCB tidak menaikkan kos syarikat. Tetapi kalau anda tidak potong, atau potong tapi tidak remit, itu jadi masalah anda, bukan masalah pekerja. Amaun perlu ikut jadual PCB LHDN semasa, mengambil kira status kahwin, bilangan anak, dan pelepasan yang pekerja isytihar.
Levi HRD Corp: kos yang muncul bila syarikat membesar
Ini yang selalu terkejutkan SME yang baru berkembang. Bila bilangan pekerja Malaysia cecah tahap tertentu, syarikat dalam sektor yang tertakluk wajib daftar dan bayar levi latihan.
| Bilangan pekerja Malaysia | Kadar levi bulanan |
|---|---|
| 5 hingga 9 orang | 0.5% daripada gaji bulanan |
| 10 orang ke atas | 1% daripada gaji bulanan |
Berita baiknya levi ini boleh dituntut balik untuk latihan pekerja. Berita kurang baiknya, banyak SME bayar bertahun tahun tanpa pernah claim, jadi ia jadi kos tulen. Kalau anda dah bayar, guna. Semak portal HRD Corp untuk senarai sektor dan syarat semasa.
Contoh pengiraan penuh untuk tiga orang staf
Katakan syarikat anda ada tiga staf, semua warganegara Malaysia dan bawah 60 tahun:
| Item | Staf A (RM2,500) | Staf B (RM4,500) | Staf C (RM6,500) |
|---|---|---|---|
| Gaji pokok | RM2,500.00 | RM4,500.00 | RM6,500.00 |
| EPF majikan | RM325.00 (13%) | RM585.00 (13%) | RM780.00 (12%) |
| SOCSO majikan (1.75%) | RM43.75 | RM78.75 | RM105.00 (siling RM6,000) |
| EIS majikan (0.2%) | RM5.00 | RM9.00 | RM12.00 (siling RM6,000) |
| Kos sebenar majikan | RM2,873.75 | RM5,172.75 | RM7,397.00 |
| Kos tambahan atas gaji | RM373.75 (14.9%) | RM672.75 (14.9%) | RM897.00 (13.8%) |
Jumlah gaji pokok tiga orang ini RM13,500 sebulan. Jumlah kos sebenar majikan RM15,443.75. Bezanya RM1,943.75 sebulan, atau lebih kurang RM23,325 setahun. Itu belum kira bonus, cuti, overtime, atau kos gantian bila seorang berhenti.
Kalau syarikat ini ada 10 pekerja Malaysia dan tertakluk HRD Corp, tambah lagi 1% daripada gaji bulanan. Untuk tiga staf di atas sahaja, itu RM135 sebulan.
Bahagian pekerja pula macam mana
Ambil Staf B yang gaji RM4,500. Potongan dari gaji dia: EPF 11% bersamaan RM495, SOCSO 0.5% bersamaan RM22.50, EIS 0.2% bersamaan RM9.00, campur PCB mengikut jadual LHDN dan status peribadi dia. Jadi gaji bersih dia jauh lebih rendah dari RM4,500, sementara kos anda pula lebih tinggi dari RM4,500. Jurang inilah yang kena dijelaskan awal awal masa offer, supaya tiada salah faham lepas gaji pertama masuk.
Kesilapan biasa SME yang jadi mahal
- Bajet hiring guna gaji pokok sahaja. Guna gaji campur 15% sebagai angka kerja untuk bajet, baru realistik.
- Lambat daftar pekerja baru. Caruman tertunggak boleh kena caj lewat. Daftar dalam tempoh yang ditetapkan, jangan tunggu hujung bulan.
- Anggap staf probation atau part time tak perlu caruman. Status probation tidak mengecualikan caruman berkanun.
- Potong PCB tapi tak remit tepat masa. Duit tu bukan duit syarikat, jadi jangan biar duduk dalam akaun operasi.
- Bayar levi HRD Corp tapi tak pernah claim latihan. Ini duit anda yang hangus setiap bulan.
- Guna Excel manual untuk payroll. Bila staf cecah lapan sepuluh orang, risiko silap kira dan silap jadual naik mendadak.
Macam mana nak kawal kos ini dengan betul
Caruman berkanun tidak boleh dikurangkan, dan cuba mengelak ia bukan strategi, itu risiko. Yang boleh anda kawal ialah ketepatan dan perancangan.
- Bina cost model per role. Sebelum buka jawatan, kira kos penuh setahun termasuk caruman dan bonus, bukan gaji bulanan sahaja.
- Automatkan pengiraan payroll. Sistem yang ikut jadual KWSP dan PERKESO terkini kurangkan silap manual dan simpan rekod untuk audit.
- Semak kadar setiap tahun. Kadar dan siling boleh berubah mengikut belanjawan. Jangan biar setting payroll tahun lepas jalan senyap senyap.
- Guna balik levi HRD Corp. Rancang latihan tahunan supaya duit levi kembali jadi nilai untuk pasukan.
- Simpan rekod kemas. Slip gaji, rekod caruman dan borang penyata tahunan patut boleh dikeluarkan dalam beberapa minit, bukan beberapa hari.
Ringkasan
- Kos sebenar majikan bagi seorang pekerja lebih kurang gaji pokok campur 14% hingga 15%, datang dari EPF, SOCSO dan EIS.
- EPF majikan 13% untuk gaji RM5,000 ke bawah dan 12% untuk melebihi RM5,000. SOCSO majikan sekitar 1.75% dan EIS 0.2%, kedua duanya dengan siling gaji RM6,000.
- PCB bukan kos majikan, tetapi memotong dan meremit tepat masa adalah tanggungjawab majikan.
- Levi HRD Corp 0.5% bagi 5 hingga 9 pekerja Malaysia dan 1% bagi 10 ke atas, dan ia boleh dituntut balik untuk latihan.
- Kadar dan siling boleh berubah, jadi semak sumber rasmi KWSP, PERKESO, LHDN dan JTKSM sebelum kunci angka dalam payroll anda.
